top of page

მოქმედებს თუ არა მარიხუანა მეხსიერებაზე - კვლევა

13/11/2023

ავტორი: ირინა დათაშვილი

მარიხუანის მოხმარება დიდი ხანია დაკავშირებულია მეხსიერების პრობლემებთან.


თავად მეხსიერება იყოფა მოკლევადიან და გრძელვადიან მეხსიერებად. მოკლევადიანი მეხსიერება არის ადგილი, სადაც უშუალო მოვლენები ინახება დროებით, ხოლო გრძელვადიანი მეხსიერება არის ადგილი, სადაც ინფორმაცია ინახება განუსაზღვრელი ვადით.


მტკიცებულებები ვარაუდობენ, რომ მარიხუანის ინტოქსიკაციამ შეიძლება დროებით შეცვალოს ან დაამახინჯოს მოკლევადიანი მეხსიერების დამუშავება. როგორც ჩანს, ეს გამოწვეულია მარიხუანაში შემავალი ნაერთებით, რომლებიც ხელს უშლიან ნერვულ სიგნალებს, რადგან ისინი აკავშირებენ ტვინის მეხსიერებაზე პასუხისმგებელ რეცეპტორებს. მოკლევადიანი მეხსიერების დაქვეითებამ, შეიძლება, გავლენა მოახდინოს სწავლაზე და ასევე გამოიწვიოს ინტერესის დაკარგვა ან კონცენტრაციის პრობლემები.


თუმცა, ადრეული კვლევები ასევე ვარაუდობენ, რომ კანაფს შეიძლება ჰქონდეს დადებითი გავლენა ნეიროდეგენერაციულ დაავადებებზე, რომლებიც გავლენას ახდენენ მეხსიერებაზე, როგორიცაა ალცჰაიმერი, ჰანტინგტონის ქორეა და ეპილეფსია. ძირითადად ცხოველებზე ჩატარებულ კვლევებში, როდესაც მკვლევრებმა გამოიყენეს მარიხუანაში ნაპოვნი კომპონენტები, მათ დაადგინეს, რომ მარიხუანას შეუძლია შეანელოს ან თუნდაც თავიდან აიცილოს ამ დაავადებების განვითარება - ნეირონების შექმნის გზით.


ერთი და იგივე წამლის ეს ერთი შეხედვით პარადოქსული ეფექტი შეიძლება აიხსნას მარიხუანაში ნაპოვნი ორი ქიმიკატით, კერძოდ, დელტა 9-ტეტრაჰიდროკანაბინოლი (THC) და კანაბიდიოლი (CBD). ჩვენ ყველას გვაქვს ტვინში ბუნებრივი კანაბინოიდური რეცეპტორები. THC-ს შეუძლია ეფექტურად დაუკავშირდეს ამ რეცეპტორებს, რაც ქმნის ეიფორიულ ეფექტს. თუმცა, CBD-ს შეუძლია ხელი შეუშალოს შებოჭვის პროცესს, რაც აქვეითებს ეიფორიის გრძნობას.


ამ ორი ქიმიური ნივთიერების განსხვავებული თანაფარდობა გვხვდება მარიხუანას სხვადასხვა სახეობაში. კანაფის პროდუქტების მოხმარება THC-ით, მაგრამ CBD-ის გარეშე ზრდის ფსიქიკური ჯანმრთელობის პრობლემების განვითარების რისკს, როგორიცაა ფსიქოზი. თუმცა, CBD რეალურად შეიძლება გამოყენებულ იქნას ფსიქოზის სამკურნალოდ.


მარიხუანა THC-ის უფრო მაღალი დონით და CBD-ის დაბალი ან უმნიშვნელო რაოდენობით, როგორც ჩანს, საზიანო გავლენას ახდენს მოკლევადიან მეხსიერებაზე, განსაკუთრებით მოზარდებში. მთავარი პრობლემა არის ინფორმაციის შენახვისა და გახსენების უნარი. მაგრამ საბედნიეროდ, ეს არ არის მუდმივი.


ეს აღმოჩენა THC-ისა და CBD-ის როლის შესახებ მარიხუანაში გვიჩვენებს, რომ აღარ შეგვიძლია უბრალოდ ვთქვათ, რომ მარიხუანა იწვევს ფსიქოზს ან აუარესებს მეხსიერებას. სამაგიეროდ, ეს შეიძლება იყოს მარიხუანას სახეობა - და მასში შემავალი ნაერთები, რომელსაც შეიძლება ჰქონდეს გარკვეული რისკები ან სარგებელი.


ეჭვგარეშეა, რომ ზოგიერთი ადამიანი, ვინც მარიხუანას იყენებს, განიცდის მეხსიერების დაქვეითებას, თუმცა რთულია იმის დადგენა, რომ მარიხუანა არის ამის მთავარი მიზეზი. ერთ-ერთი მიზეზი ის არის, რომ ძნელია გამოირიცხოს სხვა წამლების გავლენა, რომლებსაც ადამიანები იღებდნენ.


კვლევამ ასევე აჩვენა, რომ მეხსიერების ნებისმიერი დაქვეითება, რომელიც დაკავშირებულია მარიხუანას მოხმარებასთან, შეიძლება აღმოიფხვრას, როდესაც ადამიანი შეწყვეტს მარიხუანას მოხმარებას. ეს ეფექტი უპირველეს ყოვლისა დაფიქსირდა მათში, ვინც კვირაში ერთხელ მაინც იყენებდა მარიხუანას.


ისევე, როგორც ალკოჰოლის მაღალ დოზებს აქვს ტვინის დაზიანების პოტენციალი, მარიხუანას უფრო ხშირმა გამოყენებამ ან უფრო დიდმა დოზებმა ასევე შეიძლება გამოიწვიოს გრძელვადიანი მეხსიერების პრობლემები, როგორიცაა ეფექტური სწავლის უნარი და დავალებაზე კონცენტრაციის უნარი. ზოგიერთი ადამიანი ერთდროულად იყენებს ალკოჰოლს და მარიხუანა. ამან შეიძლება გააუარესოს ორივეს პოტენციური გავლენა მეხსიერებაზე.


კვლევამ ასევე აჩვენა, რომ მარიხუანის მოხმარება უფრო დიდ გავლენას ახდენს ახალგაზრდებზე, ვიდრე ასაკოვან ხალხზე. მარიხუანას გამოყენება 50 წელზე მეტი ხნის განმავლობაში, როგორც ჩანს, მხოლოდ ზომიერ გავლენას ახდენს კოგნიტურ ფუნქციაზე, მათ შორის მეხსიერებაზე.


მკვლევრები ამბობენ, რომ ყველაფრის აღმოფხვრა შეიძლება, თუ ადამიანი მარიხუანის მოხმარებას შეამცირებს.




Professor Giorgi Pkhakadze, MD, MPH, PhD

Профессор Гиорги Пхакадзе. #ПрофессорПхакадзе





3 views0 comments

Comments


Post: Blog2_Post
bottom of page